15 января 2018

Tata Steel chess 2018

В Голландии проходит традиционный супертурнир с участием сильнейших шахматистов мира.

Подробно

25 декабря 2017

Принцы победили королей

В предпоследнюю неделю уходящего года в Москве проходил очередной турнир поколений «Щелкунчик».

Подробно

24 декабря 2017

Приближается чемпионат в Саудовской Аравии

С 26 по 30 декабря в столице Саудовской Аравии Эр-Рияде пройдет чемпионат мира по рапиду и блицу.

Подробно

23 декабря 2017

Aeroflot Open 2018

Уже ставший знаменитым турнир пройдет в российской столице с 19 февраля (день приезда) по 2 марта (день отъезда).

Подробно

3 сентября 2017

Кубок мира стартует в Тбилиси.

128 гроссмейстеров разыграют две путевки в турнир претендентов. 

Подробно

22 августа 2017

Церемония закрытия в Сент-Луисе (англ)

Церемония закрытия турнира в Сент-Луисе 2017. Выступления Каспарова, Ароняна и представление всех участников. 

Подробно

21 августа 2017

Каспаров восьмой в Сент-Луисе

13-й чемпион мира провел свой первый турнир за последние 12 лет. 

Подробно

13 августа 2017

Вашье-Лаграв празднует победу

На завершившемся в Сент-Луисе турнире победу одержал французский гроссмейстер Максим Вашье-Лаграв.

Подробно

9 августа 2017

Матч: Инаркиев - Гельфанд

В Назрани второй год подряд проходит товарищеский матч между Эрнесто Инаркиевым и Борисом Гельфандом.

Подробно

6 августа 2017

Сент-Луис в зените.

На проходящем в США турнире Кубик Синкфилда участники достигли экватора. 

Подробно

Құрметті шахмат ойынының жанкүйерлері!

Құрметті шахмат ойынының жанкүйерлері!

Еліміздегі шахматты қазақ тілінде оқытуды және интернеттегі қазақ тілді контенттің дамуына үлесімді қоссам деген ниетпен, 2018 жылдың 3 қаңтары күні youtube.com сайтында «Қазақша ШахМат сабақтары» атты арна ашқан болатынмын. Арнаның негізгі мақсаттары:

  • Дүниежүзіндегі қазақ тілді адамдармен шахмат ойыны туралы ойлармен бөлісу;
  • Осы саладағы тәжірибемді оқырмандарға жеткізіп, білген-түйгеніммен бөлісу, қазақша шахматтан блогтұғырды жетілдіру;
  • Интернеттегі қазақ тілді бағдарламалардың аздығына байланысты, барлық қаракөз қандастарымыз өзге тілдердегі арналарды қарауға мәжбүр болып жүр. Осы жағдайды өзгерту үшін арнадағы жұмыс басталды.

Қазіргі таңда 70 – ге жуық бейне түсіріліп, көрермендер тарапынан қызығушылық бар екені байқалады.

Менің аты-жөнім Меңғали Олжас – шахматтан спорт шеберіне үміткер, республикалық деңгейдегі төреші және ұлттық арбитр. Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті құрамында Универсиада жеңімпазы, 4-жыл көлемінде команда капитаны және Алматы қ. 18 жасқа дейінгі жасөспірімдері арасында чемпионы атандым. 2002 жылдан бері шахмат саласында кәсіби бапкер болып еңбек етемін.

Жұмысты бастар алдында, шахмат ойынында қолданылатын терминдердің жиынтығы жоқ екеніне көзім жетті. 2017 ж. 13 шілде күні «Ана тілі» газетінде А. Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты, терминология бөлімінің ғылыми қызметкері, Н.Шүленбаевтың «Салалық терминдерді аудару мен біріздендіру» атты мақаласында «Шахмат тастарының (фигураларының) біразын бұрыннан қазақша атап жүргеніміз белгілі. Енді шахмат тастары атауларының король – хан, коньат, ферзьуәзір, слонпіл нұсқаларымен қатар, пешкасарбаз, ладьякеме нұсқаларын да атауды жөн көрдік» деп айтылады. Сол мақаланың негізінде төменде көрсетілген кестені сіздердің назарларыңызға ұсынамын.

Шахмат тастарының (фигураларының) атаулары

Қазақша атауы

Орысша атауы

Хан

Король

Уәзір

Ферзь

Кеме

Ладья

Піл

Слон

Ат

Конь

Сарбаз

Пешка

Жоғарыда көрсетілген кестедегі атаулар аздық етеді, себебі бұл ойында терминдер өте көп. Соларды қазақ тілінің мамандары мен кәсіби шахматшылармен бірге рет-ретімен аударып, терминдердің жиынтығын дайындау қажет. Қазіргі таңда шахмат ойыны қазақ елінде қарқынды дамуына байланысты, бұл мәселені қолға алу негізгі мақсаттардың бірі болып табылады.

2007 жылдан бастап Жансая Әбдімәлік, Динара Сәдуақасова, Бибісара Асаубаева, Айша Зәкірова, Амина Қайырбекова, Әсел Серікбай, Меруерт Қамалиденовалар әлемдік жарыстарда топ жарып, қазақ елінің байрағын желбіретіп жүр. Әйел азаматтары қазақ тарихында болмаған жетістіктерге жетіп, қазақ халқының алғырлығын бүкіл әлемге паш етуде. Бір күні біздің жігіттердің де биік белестерді бағындырып, жарқырайтынына сенімдімін.

Жазылыңыздар, көріңіздер. Бәрі де сіздер үшін!

 

Оставить комментарий